Hersenschudding

Bij een hersenschudding worden de hersenen voor korte tijd letterlijk door elkaar geschud. Meestal door een klap of stoot tegen het hoofd. In de meeste gevallen worden de hersenen zelf hierbij niet (langdurig) beschadigd.

Diagnose

Bij een hersenschudding verlies je vaak kortdurend het bewustzijn of het geheugen. Het bewustzijnsverlies kan variëren van enkele seconden tot maximaal vijftien minuten. Geheugenverlies kan maximaal 24 uur duren. Andere mogelijke symptomen van een hersenschudding zijn:

* Verwardheid
* Hoofdpijn
* Slaperigheid
* Evenwichtsproblemen of duizeligheid
* Dubbel of wazig zien
* Extra gevoelig voor licht of geluid
* Misselijkheid
* Verstoorde concentratie en oriëntatie

Hersenletselkaart

Een snelle diagnose is heel belangrijk voor een goede opvang en behandeling van een hersenschudding. Daarom heeft de KNVB heeft samen met de Hersenstichting Nederland en NOC*NSF een ‘hersenletselkaart’ ontwikkeld. Daarin staat wat je als speler of begeleider moet doen bij mogelijk hersenletsel. Ook kan je hiermee een inschatting maken van de ernst van de hersenschudding.

Let op of je sportmaatje:

* Buiten bewustzijn raakt
* Verdoofd, suf of duizelig is
* Traag is in het beantwoorden van vragen
* Ongecoördineerde bewegingen maakt
* Zich vreemd gedraagt
* Vergeetachtig is

Ook kan je de getroffen speler een aantal vragen stellen:

* Vragen die de coördinatie testen. Bijvoorbeeld: Kun je met je vinger je neus aanraken?
* Vragen die de concentratie testen, Bijvoorbeeld: Wat zijn de dagen van de week van achteren naar voren?
* Vragen die het geheugen testen. Wat is de stand? Op welke positie speel je?

De ernst van een hersenschudding verschilt. Twijfel je over de ernst, neem dan direct contact op met de huisarts of bel 112.

Ernst van het hersenletsel

Er zijn verschillende graden van hersenletsel aan te duiden.

Hersenschudding eerste graad

Het slachtoffer heeft een hersenschudding van de eerste graad:

* Als hij of zij ze niet buiten westen raakt
* Als hij if zij slechts enkele seconden verward is
* De symptomen binnen vijftien minuten verdwijnen

Bij een hersenschudding van de eerste graad kan de persoon verder sporten, maar iemand moet de persoon wel goed in de gaten houden.

Bij twijfel moet de getroffene stoppen met de sportbeoefening. Loopt een sporter binnen een uur een nieuwe hersenschudding op, dan kan dat levensbedreigend zijn. Daarom moeten jeugdige sporters bij de geringste verdenking op een hersenschudding altijd direct stoppen met de sportbeoefening.

Hersenschudding tweede graad

Het slachtoffer heeft een hersenschudding van de tweede graad:

* Als hij of zij ze niet (of slechts heel kort) buiten westen raakt.
* Het geheugenverlies korter is dan dertig minuten.

Bij een hersenschudding van de tweede graad mag de sporter niet meer sporten. Ook mag je de sporter niet alleen laten, omdat de symptomen erger kunnen worden. Ga naar een huisarts of de eerste hulpafdeling van een ziekenhuis voor verdere behandeling.

Hersenschudding derde graad

Het slachtoffer heeft een hersenschudding van de derde graad:

* Als hij of zij ze langer dan vijf minuten buiten westen raakt en/of
* Het geheugenverlies langer is dan dertig minuten.

Breng de sporter bij een hersenschudding van de derde graad zo snel mogelijk naar de eerste hulpafdeling van een ziekenhuis voor verdere behandeling. Dit kan variëren van opname met observatie in het ziekenhuis tot bedrust thuis onder observatie van familieleden.

Sporten na een hersenschudding

Afhankelijk of het een hersenschudding van de eerste of tweede graad is, kan je over het algemeen na één of twee weken weer sporten. Laat bij jeugdige sporters de beoordeling aan een arts over.

Als de sporter voor de eerste keer een hersenschudding van de derde graad heeft, mag hij of zij meestal na één of twee weken weer gaan voetballen. Dit is afhankelijk van hoe lang hij of zij buiten bewustzijn is geweest. Ook kijkt de arts naar hoe snel de andere klachten zijn verdwenen.

Heeft de sporter voor de tweede keer een hersenschudding van de derde graad, dan duurt het minimaal een maand langer voordat hij of zij weer mag voetballen.

Hersenkneuzing

Zijn er tekenen van hersenkneuzing, hersenoedeem en dergelijke, dan mag de sporter soms maandenlang niet meer sporten.   Een neuroloog bepaalt dan hoe de sporter verder wordt behandeld.

Hersenschudding voorkomen

Een hersenschudding is lang niet altijd te voorkomen. Maar er zijn wel een paar dingen die je kunt doen om het risico te beperken:

* Neem geen onnodige risico’s in wedstrijden en trainingen.
* Fair play: Toon respect voor je tegenstander en speel volgens de spelregels.
* Neem niet teveel risico tijdens de wedstrijd.
* Draag, indien mogelijk, een helm (denk aan wielrennen, skiën, hockey)
* Zorg dat je goed getraind bent. Vermoeidheid vergroot de kans op een hersenschudding.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Sportzorg.nl.

(c) Shesports.nl / Sportzorg.nl