In Nederland komen jaarlijks naar schatting circa 500.000 mensen naar de huisarts of het ziekenhuis met enkelletsels, variërend van simpele verstuikingen (in 80% van de gevallen) tot een scheur van de (buitenste) enkelband (10%) en botbreuken (10%).

In de helft van de gevallen wordt het letsel tijdens sportbeoefening opgelopen.

Wat is enkelbandletsel?

Bij enkelbandletsel kan sprake zijn van een verzwikking van de enkel, van een verrekte enkelband, van een gedeeltelijk gescheurde of geheel afgescheurde enkelband.

Rondom het enkelgewricht bevindt zich een aantal pezen, banden en gewrichtskapsel die voor stabiliteit in het enkelgewricht zorgen en daarnaast bewegingen in het gewricht begeleiden en ondersteunen. In negentig procent van de gevallen is er een verzwikking naar binnen.

Interne oorzaken

In de oorzaak van enkelbandletsel wordt onderscheid gemaakt tussen interne en externe factoren.

Bij interne factoren speelt eerder enkelbandletsel een rol. Door eerder enkelbandletsel, zijn de enkelbanden vaak zwakker waardoor enkelletsel gemakkelijk opnieuw opgelopen wordt. Daarnaast is verminderde spierkracht in de onderbeenspieren een risicofactor voor enkelbandletsel.

Externe oorzaken

Externe factoren zijn omgevingsfactoren, zoals impact tijdens een training. Tijdens training kan door een misstap, verdraaiing van de enkel of een verkeerde landing na een sprong trauma of ongeval plaatsvinden in de enkel.

Daarnaast speelt onjuist schoeisel een rol, vooral bij zaalsporten. Vervolgens kan ook de omgeving debet zijn aan enkelbandletsel doordat er een stroeve ondergrond is of omdat er randen, opstapjes, verhogingen en afstapjes zijn waar niet genoeg aandacht aan wordt besteed.

Behandeling acuut enkelbandletsel

Na enkel(band)letsel is het volgens de meeste fysiotherapeuten belangrijk dat er zo snel mogelijk ijs op wordt gelegd waarbij rust noodzakelijk is. Hier bestaan echter meningsverschillen over (zie het artkel Blessure: wel of geen ijs?).

Daarnaast moet de enkel zo min mogelijk worden belast. Eventueel kunnen krukken gebruikt worden om de enkel te ontzien bij het lopen. Na het koelen is het verstandig een drukverband of ander compressiemiddel aan te leggen en het been hoog te houden.

Bij licht enkelbandletsel kan al na een dag de enkel weer worden belast. Wanneer sprake is van een ingescheurde of afgescheurde enkelband, kan het weken duren voordat belasting weer mogelijk is.

Professionele behandeling

Wanneer na het koelen de enkel niet kan worden belast, is het verstandig er direct een deskundige naar te laten kijken. Dit kan een huisarts maar of fysiotherapeut zijn. Zij bepalen door middel van tests of er sprake is van een verzwikking of een breuk. Bij twijfel zal een huisarts je doorsturen naar het ziekenhuis voor verder onderzoek.

Enkelbandletsel voorkomen

Je kunt zelf de kans op enkelbandletsel verkleinen. Zorg voor trainingen en wedstrijden altijd voor een goede warming-up. Na een training is het verstandig een goede cooling-down uit te voeren. Daarnaast kun je algemene spierversterkende oefeningen toevoegen aan je trainingen zodat je minder snel enkelbandletsel oploopt.

Daarnaast speelt ook de sportuitrusting een rol. Het is belangrijk de juiste schoeisel te dragen met een schokdempende zool en een hoge soepele hielrand bij zaalsporten. Wanneer je toch vaak door de enkel gaat, kun je overwegen een enkelbandage te dragen bij het sporten. Hierdoor ontlast je de banden om het gewricht.

Varieer zo mogelijk zoveel mogelijk de ondergrond waarop je traint. Hierdoor versterk je de onderbeenspieren en verbetert je coördinatie. Bij risicosporten zoals boksen en rugby kan het raadzaam zijn preventief te tapen of een enkelbandage te gebruiken.

(c) Shesports.nl