De temperatuur daalt rond het vriespunt. Vijvers, sloten en ondergelopen weilanden vriezen dicht en Nederlanders binden massaal de ijzers onder. De sneeuw valt uit de lucht en de eerste sneeuwpoppen verschijnen in het Nederlandse landschap. De winterkoorts is begonnen. Het W.J.H. Mulier Instituut deed in opdracht van Stichting Nationale Sport Platform, de stichting die als doel heeft Nederlanders te enthousiasmeren voor sporten en bewegen, een onderzoek naar de invloed van sneeuw en natuurijs op sportend Nederland.

Winterkoorts

De laatste Elfstedentocht dateert alweer van 4 januari 1997. Pas in de winter van 2008/2009 kon er voor het eerst weer gesproken worden van een periode van ijspret. Twee weken lang kon er serieus geschaatst worden. Hoeveel Nederlanders lieten zich meeslepen in de winterkoorts? Met wie gingen ze sleeën, schaatsen, winterwandelingen maken of andere typische winterse activiteiten ondernemen? Mulier Instituut ondervroeg 10.072 Nederlanders, waarvan 1.363 specifieke vragen kregen over schaatsen op natuurijs en over andere winterse activiteiten.

3,1 miljoen schaatsers

Uit het onderzoek blijkt dat 23 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder in de vorstperiode van afgelopen winter op natuurijs heeft geschaatst. Dit komt neer op 3,1 miljoen Nederlanders. Met name jonge mensen (tot 29 jaar) zijn op het ijs te vinden. Niet meegerekend in het onderzoek zijn de jongeren tot 14 jaar (totale doelgroep 3,2 miljoen), waardoor er mag worden aangenomen dat het totale aantal Nederlanders dat de schaatsen heeft ondergebonden in deze periode nóg hoger is.

Vooral de sportieve mensen trokken naar het natuurijs; van de sporters was 26 procent vorig jaar op natuurijs te vinden, van de semi-actieve sporters 20 procent en van de niet-sporters 11 procent. Dat betekent dat de vorst van vorig winterseizoen zo’n 1,2 miljoen niet-sporters in beweging heeft gekregen.

Frequentie

Voor 62 procent van de schaatsers die vorige winter op het natuurijs te vinden waren, bleef het niet bij één of twee keer. De meesten (41%) gingen drie tot vijf keer schaatsen, 15 procent vijf tot tien keer en 5 procent ging zelfs meer dan tien keer het natuurijs op. Gemiddeld werd er 3,6 keer de schaatsen onder gebonden, wat neerkomt op in totaal 12 miljoen grote en kleine ondernomen schaatstochten.

Lekker, heerlijk en gezellig

Als meest kenmerkende uitspraak over schaatsen werden ‘lekker’ en ‘heerlijk’ genoemd. Dat men ook ‘gezellig’ als kenmerk aangaf, blijkt uit het feit dat slechts 7 procent van de schaatsers alleen het ijs op ging. 62 procent maakte tocht(jes) met het gezin, 46 procent met vrienden en/of buren en 38 procent met familieleden. De rest schaatste met collega’s of met school.

Blijvend enthousiasme?

Heeft het natuurijs de deelnemers ook blijvend kunnen enthousiasmeren voor de schaatssport? Ja, 450.000 enthousiastelingen, waarvan 60.000 niet-sporters, zijn actief gebleven en hebben na de winterperiode nog op (kunst)ijs gestaan. Ook maanden erna, nu weer de winter is aangebroken, geeft maar liefst 88 procent van de natuurschaatsers aan deze winter al te hebben geschaatst of te willen gaan schaatsen.

Sneeuwpret

Uit het onderzoek blijkt dat ook sneeuw Nederlanders in beweging brengt. In vrijwel alle leeftijdsgroepen trekt men erop uit om te genieten van het witte landschap, maar niet allen op dezelfde manier. Twee derde van de Nederlanders ging naar buiten toe om winterse activiteiten te ondernemen. 59 procent daarvan ging naar buiten om te wandelen. Het sleeën was vooral populair onder jongeren en ouders met jonge kinderen.

Ook bij sneeuw is de aanwezigheid van sporters en ‘normfitte’ mensen groter dan semi-actieve sporters en niet-sporters. 65 procent van de sporters en ‘normfitte’ mensen was in de sneeuw te vinden tegen 48 procent dat niet aan de fit-norm voldoet en 52 procent niet-sporters. Daarnaast lijken vooral jonge mannen interesse te hebben in het skiën en snowboarden op een skibaan, wanneer winterse omstandigheden toenemen.

Conclusie

Naar aanleiding van het onderzoek kan geconcludeerd worden dat natuurijs en sneeuw mensen in beweging brengt en zelfs gemakkelijker dan wordt verondersteld. Dat biedt perspectief voor het realiseren van de ambitie uit het ‘Olympisch Plan’ om de sportdeelname te verhogen van 65 naar 75 procent. Mits men verleid wordt door omstandigheden en activiteiten die mensen aanspreken, tonen veel niet-sporters en ‘inactieven’ interesse er op uit te trekken en actief te worden.

Ook kunnen meer mensen gebonden worden aan de sport. Zoals nu in deze winterse sfeer kunnen sportorganisaties als de Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond, de Nederlandse Ski Vereniging, en zeker ook de Nederlandse Wandel Sport Bond extra profiteren. Zij kunnen door de winterkoorts in de toekomst rekenen op meer leden die zich aan hun sport willen binden. De Stichting Nationale Sport Platform zet zich in om via het promoten van sport en bewegen de sportparticipatie te verhogen en wil ook een bijdrage leveren aan ‘Nederland op Olympisch niveau brengen’.

(c) Shesports.nl